Nguyễn Ngọc Ngạn Chúc Tết Canh Tý

Nguồn: Nối từ YouTube

Những bài viết khác

Bên thắng cuộc

Nguyễn Ngọc Ngạn

Trong đợt lưu diễn văn nghệ đầu năm nay ở vài thành phố bên Mỹ, trùng hợp có một tờ tạp chí và một đài phát thanh hỏi tôi cùng một câu: Nhìn lại 4 thập niên vừa qua, 1975-2015, sự kiện gì đối với chú là quan trọng nhất?

Câu này dễ trả lời! Thế giới biến đổi từng ngày, biết bao nhiêu chuyện xảy ra. Nhưng riêng đối với tôi thì biến cố lớn nhất trong 40 năm qua là sự tan rã của Liên Xô và hệ thống cộng sản toàn cầu. Nó mở ra một kỷ nguyên hòa bình mới, kết thúc chiến tranh lạnh, giảm thiểu tối đa các vũ khí chiến lược, tiết kiệm bao nhiêu tiền của và xương máu mà nhân loại đã đổ ra từ ngày có phong trào cộng sản. Cần hình dung lại hàng triệu người đã chết thảm ở Siberia thời Stalin, trong cải cách ruộng đất và cách mạng văn hóa thời Mao Trạch Đông, rồi cải cách ruộng đất và sửa sai thời Hồ Chí Minh trên đất Bắc, cũng như đánh tư sản và tù cải tạo tại miền Nam sau 1975. Chưa kể chiến tranh Triều Tiên, chiến tranh Việt Nam và nhiều quốc gia khác trên thế giới. Kiểm điểm lại những đau thương ngút trời gần một thế kỷ vừa qua, người ta mới thấy hết được niềm hạnh phúc khi đế quốc cộng sản sụp đổ, mà sự sụp đổ ấy không do tác động trực tiếp của thế giới tự do, mà do chính nội bộ của đảng viên và của quần chúng các nước xã hội chủ nghĩa dấy lên. Theo tôi, đó là sự kiện vĩ đại nhất của nhân loại trong 4 thập niên vừa qua!

Từ ngày ra hải ngoại, tôi vẫn mang trong đầu một điều tiếc nuối: Việt Nam Cộng Hòa là quốc gia cuối cùng trên thế giới bị lọt vào tay Cộng Sản. Giả như đồng minh Hoa Kỳ không bỏ cuộc giữa đường, Miền Nam Việt Nam chỉ cần cầm cự thêm vài năm nữa, chắc chắn tình hình đã đổi khác.

Đến khi cộng sản toàn cầu sụp đổ, tôi lại cho rằng, sự sụp đổ ấy bắt nguồn sâu xa từ chiến tranh Việt Nam. Tôi tin như thế, nhưng dè dặt không dám viết ra vì sợ có người sẽ bảo là tôi chủ quan. Mãi đến khoảng năm 2005, tôi tình cờ đọc được cuốn sách của một tác giả người Mỹ, tôi mới cảm thấy an lòng và hết sức vui mừng vì có người đồng ý với suy nghĩ của tôi.

Tiếc là giờ này tôi không có cuốn sách ấy trong tay, vì hôm đó trong khi chờ chuyến bay ở phi trường, tôi tạt vào tiệm bách hóa Hudson News tính mua đại một tờ tạp chí nào đó để lên máy bay xem cho qua thì giờ, thì thấy có cuốn sách viết về Vietnam War nên vội lấy xuống. Tôi mới chỉ đọc được 2 trang của phần mở đầu thì chuyến bay thông báo boarding mà người xếp hạng ở quầy tính tiền đông quá, tôi đành bỏ lại cuốn sách trên kệ.

Ngồi trên phi cơ, tôi nhớ lại lập luận của tác giả cho rằng: Chiến tranh Việt Nam là cuộc chạy đua võ trang, hay đúng hơn là cuộc chạy đua tiêu tiền, giữa hai khối tư bản và cộng sản. Cuộc chạy đua ấy tuy kết thúc dở dang vì Hoa Kỳ bỏ cuộc, nhưng cũng đủ để làm khối cộng sản kiệt quệ về tài chánh, không vực dậy nổi, dẫn đến sự sụp đổ 15 năm sau!

Điều này tôi tin là đúng. Hồi mới sang Canada, năm 1979, tôi đọc một bài viết trong tờ Financial, nói rằng: Chiến tranh Việt Nam đã làm đồng dollar Mỹ mất giá và gây nên tình trạng lạm phát nặng nề. Lúc ấy tôi nghĩ: Mỹ giàu như thế mà còn điêu đứng vì chiến tranh Việt Nam, thì huống chi các nước cộng sản vốn quanh năm èo uột về kinh tế!

Quả thực đúng như vậy! Trong chiến tranh, người dân các nước Cộng Sản tạm quên cái đói khổ. Nhưng hết chiến tranh rồi, cái sai của chế độ và cái yếu của lãnh đạo tất nhiên phải lộ ra, không thể nào che đậy được. Lấy lý do gì để giải thích với nhân dân, sau bao nhiêu năm nhịn ăn cung ứng cho chiến trường, rồi bây giờ lại càng đói khổ hơn khi hòa bình trở lại!

Từ những “bức xúc” thực tế ấy, lãnh đạo Cộng Sản bất đắc dĩ phải đưa ra khẩu hiệu “đổi mới”, khởi đầu ngay tại Liên Xô từ năm 1985. Nói “bất đắc dĩ” là bởi vì trong thế giới Cộng Sản, bất cứ ai đề xuất một ý tưởng khác với những giáo điều cứng rắn của Đảng thì lập tức bị gán cho cái tội “xét lại” hoặc “phản Đảng” và thường đưa đến hậu quả thân tàn ma dại. Điều này chắc chắn ai cũng đã biết qua kinh nghiệm mấy chục năm cai trị của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Đọc Đêm Giữa Ban Ngày của Vũ Thư Hiên, Đèn Cù của Trần Đĩnh, Bên Thắng Cuộc của Huy Đức v.v… chúng ta đã thấy được phần nào những thanh trừng nội bộ rất cay đắng của Đảng Cộng Sản qua những vụ án mà họ gọi là “xét lại”, chẳng hạn như vụ Hoàng Minh Chính. Hoàng Minh Chính là một đảng viên kỳ cựu, hoạt động cùng thời với anh em Lê Đức Thọ. Năm 1945 ở Hà Nội, nhạc sĩ Văn Cao tham gia Việt Minh, công tác trong đội ám sát. Chính Hoàng Minh Chính đã đưa súng cho Văn Cao đi giết những đảng viên Quốc Dân Đảng bị Việt Minh vu cho tội thân Nhật. Hơn 30 năm sau, Hoàng Minh Chính mới tỉnh ngộ, nhìn thấy nhu cầu phải cải tổ để cứu đất nước. Nhưng ý kiến của ông đụng vào những bức tường bảo thủ kiên cố nên ông bị truy bức, kéo theo bao nhiêu người khác mà phe bảo thủ muốn nhân dịp này tiêu diệt.

Kim Ngọc, Bí thư tỉnh ủy Vĩnh Phú, thấy nông dân làm hợp tác xã không có hiệu quả vì cha chung không ai khóc, cơm nhà chúa múa tối ngày, cứ rềnh rang vác cuốc ra đồng đủ 8 tiếng rồi về, thu hoạch không năm nào đủ chỉ tiêu. Ông mới nghĩ ra sáng kiến là cho nông dân làm khoán. Làm nhiều ngày hay ít, chăm hay lười, không cần biết, miễn là nộp đủ số thóc quy định! Sáng kiến này tuy thực tế và có lợi cho Nhà Nước nhưng bị coi là đi lạc đường nên bí thư tỉnh ủy bị kỷ luật và cách chức! Bí thư tỉnh ủy tất nhiên phải là một ủy viên trung ương Đảng, thế mà còn bị trừng phạt vì một sáng kiến cá nhân, huống chi người dân thường, ai dám phát biểu ý kiến!

Vậy mà sau 10 năm kết thúc chiến tranh, giữa lúc phe bảo thủ còn đang thống trị toàn Đảng, thì Trường Chinh đã phải công khai hô hào đổi mới. Ai cũng biết Trường Chinh là lãnh tụ cộng sản kỳ cựu bên cạnh Hồ Chí Minh, một lý thuyết gia tiền phong của Đảng và là người chỉ đạo cuộc cải cách ruộng đất đẫm máu tại Miền Bắc, giết hại biết bao nhiêu nông dân cũng như đảng viên. Nói cách khác, Trường Chinh vẫn được coi là một thành trì kiên cố nhất của Đảng. Thế mà chính Trường Chinh phải thay đổi lập trường thì đủ biết hoàn cảnh Việt Nam sau chiến tranh thê lương như thế nào! Trần Bạch Đằng viết trong bài “Dám Rẽ Ngoặt Trong Tư Duy” như sau:

“Mùa Thu năm 1985, thành quả của bao nhiêu năm chắt chiu của nước ta bỗng chốc sụp đổ qua sai lầm trong điều chỉnh giá cả và đổi tiền. Thế là toàn Đảng toàn dân “khởi đầu bằng sự khởi đầu”! Bác Trường Chinh tìm lối thoát trong cảnh cực kỳ rối ren… Bác kiên trì sự nghiệp đổi mới, đổi mới triệt để và toàn diện… Bác dũng cảm điều chỉnh lại tư tưởng của mình…”!
 

Nói “dũng cảm” bởi vì khi đề xuất ý kiến đổi mới tức là đụng chạm mạnh đến những vùng đất cấm kinh niên của Đảng, những nhân sự suốt đời cố chấp mà chỉ có người tầm cỡ như Trường Chinh, lúc ấy ngoài 70, mới dám lên tiếng!

Sau khi Trường Chinh mất, Trần Bạch Đằng viết:
 

“Thưa anh Năm Trường Chinh! Tiễn anh, chúng tôi ân hận vô cùng: Không đổi mới nhanh như anh ao ước!… Tôi tin, nếu quả còn cuộc sống ở thế giới khác sau khi người ta chết, thì những nạn nhân của cuộc cải cách ruộng đất, cũng sẽ mở rộng vòng tay đón Bác Năm Trường Chinh…”.

Ý nói: Cuối đời Trường Chinh đã thấy cái sai của mình, xin các oan hồn bị đấu tố trước đây, nếu gặp lại Trường Chinh ở thế giới bên kia, hãy tha cho Trường Chinh, đừng xúm lại hỏi tội!

(Ghi chú: Trần Bạch Đằng nguyên là Bí thư Khu Ủy Sài Gòn – Gia Định. Trong chiến dịch Mậu Thân 1968, Trần Bạch Đằng và Võ Văn Kiệt là tư lệnh tiền phương, chỉ huy lực lượng Việt cộng đánh vào nội thành Sài Gòn).

“Đổi mới” thật ra là một bản tuyên ngôn đầu hàng tư bản! Bởi vì: Cốt lõi của Cộng Sản là kinh tế chỉ huy, là mậu dịch quốc doanh, là kiểm tra hộ khẩu, là hợp tác xã, là mỗi tháng xếp hàng lĩnh 16 ký gạo! Một khi đã chuyển sang cơ chế thị trường tức là đã chào thua thế giới tự do rồi!

Kiệt quệ về kinh tế đã đành, người Cộng Sản còn mất hết niềm tin vào những lý tưởng mà họ được dạy dỗ trước đây. Lùi lại hồi đầu thế kỷ thứ 20, phong trào Cộng Sản là một cái gì mới mẻ, hấp dẫn rất nhiều người trí thức ở thành thị. Nó hấp dẫn bởi về mặt lý thuyết, nó đề cao lý tưởng công bằng xã hội, xóa bỏ bất công bằng đấu tranh giai cấp. Lúc ấy, quả thực tư bản còn quá nhiều khuyết điểm, chủ nhân bóc lột công nhân, công đoàn chưa thành hình, chế độ lao động hà khắc, không được luật lao động bảo vệ. Ở nông thôn thì phong kiến áp bức đến tận cùng. Do thực tế ấy, người ta dễ dàng bị lôi cuốn theo Cộng Sản dù chưa hiểu CS là gì. Đã thế, cộng sản lại ra đời đúng lúc phong trào giải phóng các dân tộc bị trị lên cao trên toàn cầu, nhất là sau Đệ nhị Thế chiến. Cộng Sản khôn khéo đem chiêu bài chống ngoại xâm để lôi kéo quần chúng, điển hình là biết bao nhiêu người đã theo Hồ Chí Minh, đâu phải vì thích Cộng Sản mà vì muốn đứng vào hàng ngũ đánh Pháp. Đến khi Cộng Sản thắng rồi thì đã quá muộn, họ không rút chân được nữa!

Thế giới tư bản thì càng ngày tự điều chỉnh để trở nên hoàn thiện, trong khi cộng sản dừng chân tại chỗ, hết chiến tranh là lộ ra hết khuyết điểm. Khi Liên Xô và Trung Cộng công khai thù nghịch nhau, khi Việt Cộng xâm lăng Miên Cộng (Khờ-Me Đỏ), khi Trung Cộng dạy cho Việt Cộng một bài học vào đầu năm 1979 – nghĩa là gà cùng một mẹ mà chém giết nhau không nương tay – thì cái lý tưởng “thế giới đại đồng” và “chung sống hòa bình” giữa các nước xã hội chủ nghĩa anh em còn ý nghĩa gì nữa! Cứ nhìn Trung Cộng, người ta thấy ngay cái tình hữu nghị môi hở răng lạnh của hai nước Cộng Sản nó cay đắng như thế nào! Lời dạy của Đảng trở thành trò hề, làm thất vọng tất cả những ai từng tin vào chủ nghĩa Mác-Lênin. Ý nghĩ giã từ chủ nghĩa xã hội vì vậy càng ngày càng lan rộng trong đầu nhiều đảng viên, chỉ chờ cơ hội là bùng phát!

Từ khi các nước Đông Âu và nhất là Liên Xô sụp đổ, thế giới không còn ai nhắc đến Cộng Sản nữa. (Chắc chỉ còn cộng đồng người Việt ở hải ngoại vẫn bám lấy ma Cộng Sản để hù dọa hoặc chụp mũ nhau mà thôi!). Hai chữ “Cộng Sản” chỉ còn là một tì vết của lịch sử, đã lùi hẳn vào trong dĩ vãng, không còn là mối bận tâm cho nhân loại. Nó đã trở thành chuyện cổ tích, người bỏ Đảng mỗi ngày một đông. Trước mắt thế giới, kẻ thù mới bây giờ là Terrorist, là ISIS, là những nhóm quá khích không nhân tính, chứ kẻ thù cũ là Cộng Sản giờ này là hết hẳn đất đứng.

Dĩ nhiên cũng còn vài nước vẫn bám lấy danh hiệu Cộng Sản nhưng thật ra họ không còn mang chất cộng sản như xưa. Họ bám chỉ vì quyền lợi của đảng phái, của phe nhóm mà họ phải bảo vệ mà thôi. Bắc Hàn và Cuba thì đói khát quanh năm, không đáng bàn đến. Trung Cộng thì tư bản hóa trước cả Việt Cộng. Cụ thể, ngày nay nếu phải đối phó với Trung Quốc thì hoàn toàn không phải là đối phó với một nước cộng sản mà là một đế quốc có chủ trương bá quyền.

Việt Nam cũng thế! Giờ này người ta chống Việt Nam không phải là chống một nước cộng sản mà là chống một chính quyền độc tài, độc đảng, chà đạp nhân quyền giống như nhiều nước độc tài khác trên thế giới.

Trong chế độ Cộng Sản đích thực, chỉ cần có vài mẫu ruộng đã ra pháp trường đấu tố, chỉ cần làm chủ một cửa tiệm hạng trung đã bị đánh tư sản, hoặc vào tù hoặc đi vùng kinh tế mới, chứ làm gì có những cán bộ đảng viên sở hữu những dinh thự nguy nga và ôm hàng tỉ hàng triệu dollars như hiện nay ở Việt Nam! Các cấp lãnh đạo Trung Quốc cũng thế! Có những quan chức phải dành riêng ra hẳn một căn nhà mới đủ chỗ chứa vàng và tiền mặt thì cộng sản ở điểm nào!

Nói tóm lại, trên thế giới ngày nay không còn nước nào áp dụng lý thuyết Cộng Sản đúng nghĩa. Tất cả đều đã đầu hàng tư bản, chạy theo tư bản, nhưng gắng gượng nên câu khẩu hiệu: “Áp dụng cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa!” Họ ngượng ngùng nói thế khi chính họ cũng biết rõ rằng chủ nghĩa xã hội không bao giờ có cơ chế thị trường! Tư bản thúc đẩy sản xuất và cải thiện sản phẩm bằng tự do cạnh tranh! Cộng Sản thúc đẩy sản xuất bằng tuyên truyền, bằng chỉ thị và bằng giấy biểu dương! Khác nhau như nước với lửa, không thể kết hợp được. Cho nên, như tôi đã nói ở trên, người cộng sản một khi đã áp dụng cơ chế thị trường tức là đã bỏ cuộc, là giã từ hẳn chủ nghĩa của mình rồi! Chỉ cần để ý một chút, chúng ta thấy ngay ngày nay họ không còn tự hào khoe khoang về lý tưởng của họ như thuở trước. Những câu khẩu hiệu một thời họ hãnh diện nêu cao như “Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân”, hoặc “Chủ nghĩa xã hội là đỉnh cao trí tuệ loài người” giờ này chính họ đã lặng lẽ xóa đi. Hai chữ “vô sản” là đặc trưng của chế độ, ngày nay cũng đã biến mất! Đấu tranh giai cấp để tiến đến công bằng xã hội thì không thể áp dụng được nữa bởi giai cấp giàu nhất bây giờ gồm toàn đảng viên! Chả nhẽ họ tự đấu tố chính mình! Chẳng những thế, trong nước đang có dư luận một ngày gần đây Đảng Cộng Sản sẽ đổi tên, bỏ hẳn hai chữ “Cộng Sản” đã lỗi thời vì quá nhiều khuyết điểm! Nhưng dù có đổi tên mà vẫn duy trì lề lối cũ, vẫn độc tài và thường xuyên vi phạm Hiến Chương Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc thì thế giới vẫn tiếp tục lên án và người dân vẫn tiếp tục đấu tranh. Bởi mục tiêu tối hậu không phải chỉ là xóa đi hai chữ Cộng Sản, mà là kiến tạo một quốc gia tự do, dân chủ và phú cường, để Việt Nam có thể hãnh diện đứng ngang tầm với các nước văn minh trên thế giới.

Tổng kết lại, nhìn lại 4 thập niên vừa qua, nếu chỉ chú ý đến cái mốc kết thúc chiến tranh năm 1975 ở Việt Nam, thì người ta gọi Miền Bắc là “bên thắng cuộc”. Nhưng nếu mở tầm mắt rộng hơn, nhìn sự sụp đổ của hệ thống Cộng Sản toàn cầu do chiến tranh Việt Nam gián tiếp gây nên, thì thế giới tự do mới đích thực là “bên thắng cuộc”!

Nguyễn Ngọc Ngạn
Tháng 4/2015

Những bài viết khác

Nhìn lại tiến trình xây dựng 
Đài Kỷ Niệm Việt Nam tại Ottawa

Sau buổi gặp gỡ tại tư gia Nguyễn Ngọc Ngạn với đại diện Ủy Ban Xây Dựng Đài Kỷ Niệm Việt Nam tại Ottawa, một kế hoạch cấp bách đã được thảo ra nhằm mục đích gây quỹ cho đủ số tiền $100,000 (Gia kim) cần thiết cho việc thực hiện dự án Đài Kỷ Niệm Việt Nam.

May mắn, do tạp chí Tự Do lúc đó có 3 ấn bản Toronto, Montreal và Vancouver, nên chúng tôi đã dùng phương tiện truyền thông này ráo riết vận động, kêu gọi.

Chúng tôi đã khởi sự bằng bài viết gây tiếng vang lớn này:

20 Năm Lưu Vong, 
Còn Lại Một Dấu Tích
Nguyễn Ngọc Ngạn

Sau đó, một nhóm tuy ít người nhưng tận tâm tận lực gây quỹ, đã được lập ra, với danh xưng đơn giản, dễ nhớ là "Nhóm (Nữ) Thương Gia tại Toronto". Họ gồm có: ông bà Võ Đô (Tiệm Vải Việt Nam), bà Nguyễn Thị Ánh Hồng (thẩm mỹ viện Hollywood) và phu quân, ông bà Hứa Văn Hào (siêu thị Tấn Á), ông bà Lê Văn Hồng (Phở Rùa Vàng St. Clair), bác sĩ Nguyễn Duy Sản và bà, ông bà Nguyễn Ngọc Ngạn và ông bà Nguyên Nghĩa (tạp chí Tự Do).

May mắn, được sự hỗ trợ và đóng góp tích cực của đồng bào từ khắp Canada, kể cả một số ít từ các nước khác, dự án đã được thành hình. Đài Kỷ Niệm Việt Nam tại Ottawa với bức tượng thuyền nhân đã được khánh thành đúng ngày 30 tháng 4 năm 1995, kịp thời hạn chót như sự thỏa thuận giữa Thành Phố Ottawa và Ủy Ban Xây Dựng Đài Kỷ Niệm Việt Nam. (May mắn thật, vì nếu không kịp thời hạn chót, thì miếng đất nói trên bị thu hồi và dự án Đài Kỷ Niệm Việt Nam bị hủy bỏ.)

 

Nguốn:
- Tạp chí Tự Do (xuất bản tại Toronto) tháng 5-1995.
- Tạp chí Liên Hội, số đặc biệt về Đài Kỷ Niệm Việt Nam tại Ottawa

Hồn Trẻ 20 và bạn hữu

NGUYỄN NGỌC NGẠN

Nghĩ về một chuyến đi

Cách đây 18 năm, đầu mùa hè 1995, tôi đang thu hình tại Paris thì có người đến khách sạn mời tôi và Kỳ Duyên qua Moscow trình diễn. Lúc ấy tình hình bên Nga còn phức tạp mà cô Kỳ Duyên thì đang mang thai đứa con đầu lòng nên chúng tôi từ chối. Từ đó thỉnh thoảng vẫn có người rủ đi Nga, nhưng cả Kỳ Duyên lẫn tôi đều ngần ngại.

Năm nay, 2013, một người bầu show trẻ tuổi ở Moscow có ý định tổ chức một show lớn, tôi thấy mình tuổi đã cao sợ rằng sức khỏe nay mai suy yếu không đi được nữa, nên tôi nhận lời, nhất là cùng đi với tôi có đến gần 10 nghệ sĩ. Trong thâm sâu, tôi muốn viếng thăm Mạc Tư Khoa một chuyến để gặp gỡ khán giả đồng hương bên ấy, tìm hiểu và cảm thông cuộc sống của họ, giống như tôi đã từng đi diễn tại hầu hết các nước Cộng Sản cũ, nay đã đứng vào khối tư bản như Ba Lan, Tiệp Khắc, Slovaskia, Đông Đức và Hung Gia Lợi.

Tuy chưa gặp nhau lần nào, nhưng qua điện thoại, tôi thấy bầu show Nguyễn Huy Hoàng từ Moscow, nói chuyện với tôi chẳng những rất lịch sự mà đúng ra phải nói là rất lễ phép! Hoàng cho biết sẽ có 6,000 khán giả và chắc chắn vé sẽ sold out bởi chúng tôi qua lần đầu. Hoàng mời cả bà xã tôi cùng đi và anh ta thúc giục tôi mua vé business class (chữ Hoàng dùng là vé VIP) Hoàng sẽ trả hết mọi chi phí cho vợ chồng tôi. Hoàng còn bảo:

- Chú tuổi già sức yếu, nếu cần đem theo một bác sĩ thì cháu cũng đài thọ tất!

Lần đầu tiên có một bầu show nói chuyện với tôi mà cứ nhắc đi nhắc lại mãi là “Chú tuổi già sức yếu” làm tôi cũng chợt thấy mình cũng già yếu thật! Mỗi năm tôi đi Úc tối thiểu một lần. Bay Air Canada mất khoảng 23 tiếng từ Toronto sang Sydney. Hành trình đi Moscow chưa tới 12 tiếng, đâu đến nỗi mệt mỏi lắm!

Rồi Hoàng gửi deposit cho tôi 10,000 đô, nhờ một người quen từ Montreal chuyển giúp. Sở dĩ tôi nhắc con số này là để nhấn mạnh một điểm: Hoàng phải chắc chắn lắm về sự thành công của show này, nên mới deposit nhiều như thế. Chứ bình thường bầu show chỉ đặt cọc 1,000 thôi. Hoàng nói:

- Show diễn là ngày thứ bảy 28 tháng 9. Nhưng cô chú nên sang trước mấy hôm để cháu mời cô chú đi tham quan nước Nga. Đồng bào bên này ai cũng mong gặp chú vì bao nhiêu năm nay chỉ nhìn thấy chú trên màn hình…

Hôm sau Hoàng lại phone cho tôi và bảo:

- Lần đầu tiên chú sang Nga, chú nên đem theo một số sản phẩm như băng đĩa, vì ai cũng muốn mua làm kỷ niệm, nhất là có chữ ký của chú và được chụp ảnh với chú!

Hơn 20 năm đi lưu diễn, ít khi tôi bận tâm bán hàng! Lý do chính là lười! Chỉ riêng ở Đại Hội Thánh Mẫu thì tôi luôn luôn ngồi ký băng suốt cả ngày, nhưng đó là bán dùm cho Trung Tâm Thúy Nga chứ không phải của mình. Chỉ có cách đây 2 năm, khi mới phát hành cuốn sách Kỷ Niệm Sân Khấu thì tôi có đem đi một vài show. Nhưng sách nặng quá, tối đa một lần khuân theo được 30 cuốn là cùng và số lượng ít ỏi ấy, có khi chỉ 10 phút đã hết!

Chuyến này đi Nga, do lời đề nghị của Hoàng, tôi muốn có một sản phẩm mới để phát hành bên ấy. Nhớ lại hồi tháng 8 ở Đại Hội Thánh Mẫu, khá đông khán thính giả gặp tôi, cứ yêu cầu tôi thực hiện một băng audio book toàn chuyện cười để họ lái xe xa, nghe cho vui và đỡ buồn ngủ, Tôi bảo:

- Một cuốn audio book trung bình dài 2 tiếng. Lấy đâu ra chuyện cười mà nhét cho đầy 2 tiếng đồng hồ?

Một khán giả bảo tôi:

- Đâu cần phải toàn chuyện mới! Chuyện cũ kể lại cũng vẫn hay. Trên TV hằng ngày, người ta vẫn chiếu đi chiếu lại những show comedy cũ như Seinfeld, Three’s Company, Married With Children, mà vẫn có người coi!

Tôi nghe cũng thấy xuôi tai, thành ra nhân dịp chuẩn bị đi Nga, tôi gọi cho Kỳ Duyên và hẹn ngày gặp nhau tại phòng thu của Thúy Nga để hai người kể jokes thu vào CD.

Kỳ Duyên tiết lộ ý định này cho cô Tô Ngọc Thủy và Huỳnh Thi. Cô Thủy liền gọi cho tôi và hăng hái nói:

- Thu chuyện cười thành audio book uổng lắm chú ơi! Con đề nghị thu hình, phát hành thành DVD!

Thế là từ lúc Thúy Nga quyết định cho tới buổi trình diễn thực thu hình chỉ có 12 ngày. Tôi mời thêm 3 ca sĩ phụ diễn là Tuấn Ngọc, Quang Lê và Hương Thủy bởi cả ba người này ngoài tài ca hát còn kể chuyện vui rất có duyên.

Cũng may là vé bán rất nhanh, khán giả đến đầy rạp và cuốn DVD hoàn tất kịp thời để Kỳ Duyên và tôi đem đi Nga. Đó là cuốn DVD mang tên CHUYỆN CƯỜI PARIS BY NIGHT sẽ phát hành vào ngày 26 tháng 9/2013.

Khác với đại đa số các quốc gia Âu châu, giờ này Nga vẫn đòi du khách đến thăm phải có Visa. Những thủ tục rườm rà, những câu hỏi lý lịch của thời còn Liên Xô, bây giờ chế độ đã thay đổi rồi nhưng họ không cập nhật, vẫn cứ cật vấn đủ thứ, dường như sợ mình sẽ trốn để ở lại nước Nga! Họ đòi giữ passport ít nhất 2 tuần. Với người khác thì không sao, nhưng với tôi thì trở ngại lắm bởi tuần nào tôi cũng cần passport để đi Mỹ trình diễn. Rất may, chị Khánh Hoài ở Montreal, chủ nhân một travel agency lâu năm, chỉ cho tôi một văn phòng chuyên lo visa khẩn cấp đi Nga. Tôi tìm đến gặp họ thì lại vướng một trắc trở khác: Passport của tôi tuy còn 2 năm nữa mới hết hạn, nhưng vì đóng dấu nhiều quá, chỉ còn 2 trang trống. Mà tòa đại sứ Nga đòi phải có 2 trang trống sát bên nhau mới được cấp visa! Tôi lại phải chạy về xin đổi passport mới, loại express, được cấp trong 3 ngày. Sau đó trở lại xin visa express của Nga tốn khoảng 350 đô một người.

Khi tôi thông báo cho bầu show bên Moscow biết tôi đã có đầy đủ vé máy bay và visa để họ biết ngày giờ ra đón tôi tại phi trường Domodedovo thì cũng là lúc Hoàng buồn rầu cho tôi biết Tòa Đại Sứ Việt Nam ở Moscow yêu cầu Ban Tổ Chức hủy bỏ buổi trình diễn của tôi, một mình tôi thôi!

Lúc Hoàng báo tin đó, tôi không cảm thấy ngạc nhiên lắm bởi chuyện đó đã từng xảy ra nhiều lần. Ở Ba Lan, ở Tiệp Khắc, khi quảng cáo tên tôi lần đầu, sứ quán Việt Nam đều gọi bầu show lên năm lần bảy lượt và lần nào cũng yêu cầu bỏ tôi ra khỏi thành phần nghệ sĩ:

- Ca sĩ thì còn duyệt bài trước được, chứ dẫn chương trình (MC) thì biết ông ấy nói cái gì mà dám đưa lên sân khấu!

Ở đâu sứ quán cũng nói câu đó với bầu show và yêu cầu cancel tôi. Nhưng bầu show khéo thu xếp cách này hay cách khác, cho nên cuối cùng tôi đều trình diễn được ở Ba Lan, Tiệp Khắc, Đông Đức, Hung Gia Lợi và Slovaskia là những nước xã hội chủ nghĩa cũ. Dĩ nhiên người Việt ở những quốc gia này, tuy không còn nằm trong khối Cộng sản nữa, nhưng áp lực của các tòa Đại Sứ hoặc Lãnh Sự vẫn chi phối họ rất mạnh mẽ bởi gia đình và thân nhân họ đều còn ở Việt Nam. Họ sợ bị sự trù dập hoặc khi cần xin xỏ điều gì thì sẽ gặp khó khăn nên họ vẫn vâng lệnh chính quyền Việt Nam. Cụ thể là muốn tổ chức show ca nhạc mời toàn nghệ sĩ từ Mỹ qua, chắc chắn bầu show phải hỏi ý kiến Tòa Đại Sứ trước và hứa hẹn bao nhiêu vé mời cho các quan chức và nhân viên của tòa Đại Sứ hoặc Lãnh Sự.

Lần này ở Nga tôi cũng tưởng sẽ giống như mấy nước kia, nghĩa là rồi mọi chuyện cũng xong. Nhưng hóa ra không xong! Chẳng phải Tòa Đại Sứ Việt Nam ở Nga cứng rắn, bởi nếu họ cứng rắn, dứt khoát không cho tôi qua ngay từ đầu thì Hoàng đã không gửi cho tôi 10,000 đô! Ban Tổ Chức gửi trước cho tôi số tiền ấy có nghĩa là đã có được sự đồng thuận hoặc ít ra là không phản đối của Tòa Đại Sứ.

Cũng chẳng phải lúc đầu Tòa Đại Sứ chấp thuận rồi phút chót đổi ý. Hoàng cho tôi biết, đây là chỉ thị từ trong nước: Chính quyền bên Việt Nam dứt khoát ép buộc phải bỏ tôi trong show đó!

Tôi nhớ mới cách đây hơn 3 tháng, anh Nguyễn Sĩ, chủ nhiệm tờ Sàigòn Nhỏ ở Minnesota, cũng là một bầu show chuyên nghiệp lâu năm, có ý định tổ chức một show ca nhạc tại Bangkok vào mùa Hè 2013. Show ở Thái Lan tất nhiên nhắm vào khán giả ở Việt Nam, đặc biệt là Sàigòn. Dân Sàigòn bây giờ qua Thái Lan nườm nượp vì không cần visa. Như vậy thì Nguyễn Sĩ phải quảng cáo tại Việt Nam. Nhưng khi anh nhờ người quen bên Sàigòn đăng báo quảng cáo thì không một tờ báo nào dám nhận vì trong poster có tôi. Tờ nào cũng bảo:

- Bỏ ông Ngạn ra thì chúng tôi mới dám đăng!

Cuối cùng Sĩ hủy show không làm nữa vì thấy quá phức tạp. Tôi nhớ nhạc sĩ Thanh Sơn khi mới từ trong nước ra, gặp tôi, kể cho tôi nghe những tiếp xúc thường nhật với các giới chức cao cấp trong nước và kết luận:

- Thời buổi này khi không còn súng đạn nữa thì họ sợ những tiếng nói có tầm ảnh hưởng đối với quần chúng!

Bầu show trong nước nhiều lần mời tôi về, qua điện thoại, qua trung gian những người ở bên này, và nhất là gặp tôi trực tiếp cách đây 2 năm khi tôi trình diễn ở Campuchia. Tôi nghĩ, giả như tôi nhận lời về trình diễn trong nước thì chính quyền lại không ngại, bởi nếu tôi nói điều gì trái ý thì họ có thể bắt giữ ngay. Còn tôi trình diễn ở các nước khác như Nga, như Thái Lan thì họ phải ngăn cản, bởi ở các quốc gia ấy, dù tôi có nói gì đi chăng nữa thì họ cũng đâu có quyền bắt tôi, cho nên thà họ chặn trước cho chắc ăn!

Tôi ít khi nói những lời chính trị mạnh mẽ trên sân khấu. Khi cần, dĩ nhiên tôi vẫn nói nhưng luôn luôn cố gắng ngắn gọn và đơn giản, vì ngắn gọn và đơn giản thì người ta mới dễ nhớ. Chẳng hạn năm ngoái, 2012, khi giới thiệu Quốc Khanh và Đan Nguyên hát bài Anh Là Ai và Việt Nam Tôi Đâu của Việt Khang ở Melbourne, Sydney, Paris và Na Uy, tôi nói:

“Dù nhìn từ bất cứ góc độ nào, người ta cũng phải thấy rằng, nhân quyền là quyền tự nhiên của mỗi người chứ không phải là ân huệ mà nhà nước ban phát”!

Lời giới thiệu này của tôi, khi có người bỏ lên internet, tất nhiên chính quyền trong nước không vui chút nào. Đó có lẽ cũng thêm một lý do mà họ ngăn cản tôi trình diễn bên Nga năm nay.

Nguyễn Ngọc Ngạn

25 tháng 9/2013